Een voorstelling over fantasie en realiteit, de eigen juiste/foute voorstelling van die realiteit, het collectief geheugen… Grenzeloos rasverteller De Graef neemt je mee in zijn wereld, hierbij begeleid door Bo Spaenc op allerlei tokkel-, blaas, trek- en rammelinstrumenten, die een extra sfeerschepping opleveren. De Standaard schreef hierover: “Alle stand-up comedians mogen eens gaan kijken hoe geestig, meeslepend en overtuigend iemand op een podium kan zijn.”  Wouter Hillaert noemt het een “existentiële therapie” in RektoVerso: het gaat steeds over naïeve kleine mensjes, groot in hun impulsieve verlangens en onhandig in de uitwerking ervan. Key word hier is ‘relativering’…

Zoals de dingen gaan evenaart het hilarische depressieverhaal Inside Stories van 2008. Een krankzinnige en meeslepende theatergebeurtenis, voor wie gek is op taal en tekst!

Dylan Thomas brengt in een poëtische taal het fictieve Welsche dorpje Llareggub op meesterlijke wijze tot leven. Jan Decleir en Koen De Sutter nemen de toeschouwers op sleeptouw langs pleinen, steegjes, straten en huizen waar je kan binnenkijken en vertolken de gedachten en diepste verlangens van hun bewoners… Een 60-tal personages worden op een maffe wijze tot leven gewekt door 2 magistrale vertellers. De ondertussen 63-jarige Decleir straalt op de scène een onwaarschijnlijke kracht uit, ons welbekend nog van De Tijger en Obscene Fabels van Dario Fo. De gave prestatie van Koen De Sutter doet in niets onder voor die van Decleir. Kortom, wij likten wellustig onze vingers af van de rijke, barokke beeldtaal en de boeiende enscenering vol kleine geluidjes en verrassinkjes… een stevige theaterervaring!

De creativiteit van deze voorstelling is mede toe te schrijven aan LOD-componist Thomas Smetryns, die als geen ander subtiel sfeer bij de beelden weet te scheppen.  Pianiste Heleen Van Haegenborgh vertolkt zijn muziek met een perfect gevoel voor timing, in dialoog met de vertelster (overtuigende Karlijn Sileghem) en de kijkkast. De man achter de schermen, Corillon zelf, manipuleert geen poppen maar woorden. Hij vertelt het verhaal via doeken, afgewisseld met projecties van letters, vlaggetjes, bordjes ter verduidelijking van gesproken woorden, letters aan ijzerdraadjes die woorden of anagrammen vormen…  Een originele, ontwapenende mengelmoes van muziek, taal en theater die zéér tot de verbeelding spreekt.

Nederlands gerenommeerd acteur Joop Admiraal (1937-2006) was, sinds de oprichting in 1987, verbonden aan Toneelgroep Amsterdam. Daarvóór was hij vast acteur bij het Werkteater, waar hij ondermeer de aangrijpende solovoorstelling U bent mijn moeder maakte in 1981, en waarvoor hij de Louis d’Or (theaterprijs voor mannelijk acteur) en de Duitse Adolf Grimme Prijs in de wacht sleepte. Admiraal geeft hierin een zeer persoonlijk en integer beeld van het leven van zijn 80-jarige, dementerende moeder, die hij iedere zondag in een tehuis bezoekt. Vol humor beschrijft hij hoe het verleden het heden inhaalt. Admiraals sublieme en ingetogen vertolking van zowel de zoon (zichzelf) als van zijn moeder, op een Gents podium ergens midden jaren ‘80, staat mij nog heel fris voor de geest. Deze productie oogstte ontzettend veel succes bij publiek en critici.

25 jaar later buigt regisseur Stefan Perceval deze monoloog om tot een moeder – dochterverhaal, met actrice Sien Eggers in beide rollen (productie Het Paleis). Ook hier krijgen we een mooi en respectvol relatieportret van twee vrouwen in strijd met hun verleden. De thematiek is brandend actueel, maar wordt nergens dramatisch of melig. Een mooie prestatie, live begeleid door Yves Senden, maar toch in de schaduw van het oorspronkelijke meesterwerkje van en door Joop Admiraal zaliger…

Beklijvend muziektheater, waarvoor Braakland/ZheBilding en ’t Arsenaal de handen in elkaar sloegen. Regisseur Stijn Devillé verzamelt een energieke ploeg acteurs rond zich. Dirk Buyse, Kris Cuppens, Jos Geens, Pieter Genard, Warre Borgmans, Rik Van Uffelen, Janne Desmet, Michael De Cock en Sara Vertongen spelen de oorlogsmisdadigers en hun aanklagers. Muzikanten Rudy Trouvé (ex-dEUS, Dead Man Ray, The Love Substitutes) stuwen de voorstelling vooruit. Straffe voorstelling!

De gebeurtenissen hebben plaats op 2 november 1938 in Mexico, Dag van de Doden. Hoofdpersonage Geoffrey Firmin, Brits ex-consul en notoir alcoholicus, geeft zich over aan tequila en mezcal. Zijn vrouw Yvonne die hem verliet, onderneemt een ultieme poging om hun huwelijk te redden. Ze had eerder een affaire met Hugh Firmin, halfbroer van de consul (rol van Marc Van Eeghem) en Jacques Laruelle (een ingehouden Bert Luppes), een vriend van het koppel, die het verhaal aan elkaar praat. Geoffrey is fysiek en mentaal teveel een wrak om terug met Yvonne te herbeginnen, en alle goedbedoelde pogingen nemen een dramatische wending… Onder de vulkaan is de aangrijpende geschiedenis van een verwoestende verslaving en een complexe vierhoeksverhouding, en schetst het beeld van een man die geen uitweg meer ziet. De dag van de doden betekent voor de consul een fatale sprong in zijn eigen hel, waaruit ontsnappen niet meer mogelijk is.

Adembenemende, in Mexico gedraaide exotische beelden worden op de scène geprojecteerd en zetten de zieleroerselen van de personages in de verf. De beelden geven perfect de broeierige sfeer weer. “De exotische omgeving van Mexico is essentieel om de vervreemding van de consul te begrijpen”, zegt Cassiers daarover. De onderhuidse spanning tussen de personages is voelbaar dankzij de krachtige acteersprestaties. De uiterst geslaagde, sobere bewerking is gemaakt  met acteur/auteur Josse de Pauw, die ook op feilloze manier de rol van benevelde consul voor zijn rekening neemt. Katelijne Damen zet een prachtige Yvonne neer.

Kortom, een interessante theaterervaring.

regie: Guy Cassiers

tekst: Malcolm Lowry, bewerkt door Josse De Pauw

met: Katelijne Damen, Josse De Pauw, Marc Van Eeghem, Bert Luppes

De voorstelling maakt ons echter niet veel wijzer, integendeel, en een publiek dat met schoenen mag gooien brengt ons niet opnieuw terug naar het politieke theater anno jaren ‘70…..  Heel veel associaties, gedachtes, slogans en statements, maar de voorstelling mist kracht en weet jammer genoeg zelden te boeien. We krijgen er bijna heimwee van naar Dario Fo’s vlijmscherpe ensceneringen uit de jaren ’70…

Net de jongste productie van De Tijd bijgewoond: in Ibsen³ neemt regisseur Lucas Vandervost 3 stukken van de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen (1828-1906) als uitgangspunt: Een poppenhuis (1879), De vrouw van de zee (1888) en Hedda Gabler (1890) en legt het patroon van drie vrouwenlevens uit deze stukken bloot, telkens aan de hand van het eerste bedrijf en de laatste 3 zinnen. De 3 vrouwen voelen hun huwelijk als een gevangenis. Nora, Ellida en Hedda zitten met hun gedachten in de toekomst, die wat hen betreft al is begonnen. Ze hebben de deur van het verleden radicaal achter zich dicht getrokken: de ene door het lint van het huwelijksleven door te knippen met een scheiding, de ander met een pistool. Alleen de derde beslist zich voortaan te schikken in de poppenkast van het burgerlijke leven. Is dit de toekomst die zij zich hadden voorgesteld? Wie ze droomden te zijn valt niet te rijmen met wie ze kúnnen zijn.

Een zware, nogal afstandelijke voorstelling over het rationele beginsel van oorzaak en gevolg, met heel veel tekst, maar gelukkig weten de drie spelers zo nu en dan te ontroeren.

De Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen (1828-1906) legt de vinger op de verstikkende moraal van het huwelijk. Anno 2009 is hij weliswaar nog steeds actueel.

Tekst: Henrik Ibsen, regie: Lucas Vandervost, met: Lucas Vandervost, Suzanne Grotenhuis en Michael Vergauwen