Nog tot 25 november kan je in de KVS (Atrium) naar de fotoreeks Oblivion van onze vriend Lieven de Laet kijken. Gisteren opende deze eigenzinnige kijk op de stad en de positie van de mens in de ‘concrete jungle’. De in Brussel wonende fotograaf liet zich meevoeren in de metro van onze hoofdstad en fotografeerde een bont allegaartje van nietsvermoedende reizigers met behulp van een zogenaamde stealth camera (een camera die je op de buik draagt en geluidloos foto’s neemt; de moeilijkheid is dat de fotograaf niet kan zien wat hij fotografeert). Het resultaat is soms frappant, soms ontroerend, maar steeds herkenbaar en confronterend. Want wie mijmert er niet eens in het openbare vervoer, wie verliest zichzelf niet eens in dagdromen en gedachten, eenmaal onderweg? De metro als ultieme openbare plaats dus, waar mensen te kijk staan, maar tegelijk in hun diepste zelf gekeerd zijn, helemaal alleen in de massa, onafgebroken verderglijdend op een droom.
Zoals eerder gezegd op deze pagina’s, loopt in het Oostendse Mu.ZEE nog tot 4 september een niet te missen overzichtstentoonstelling met een vijftigtal schilderijen en een groot aantal tekeningen en aquarellen van Jean Brusselmans. Een heerlijke wandeling doorheen het eigenzinnige en aangrijpende oeuvre van één van onze allergrootste kunstenaars. De verhelderende publieksbrochure kan je hier downloaden.
Een absolute aanrader is de tentoonstelling over Belgische documentaire fotografie In de marge, nog tot 4 september te bezoeken in het onvolprezen Museum Dr. Guislain. In zes zalen en de binnentuin (een mooie selectie uit Zona van Carl De Keyzer!) krijgt de bezoeker een topselectie van 22 Belgische documentaire fotografen (zie hieronder) die de ‘andere kant’ van het bestaan aan het licht brengen: het afwijkende, het delinquente, het buitengewone, het onopgemerkte, het ordinaire. Volgens de perstekst slaat het concept ‘in de marge’ “zowel op de fotograaf zelf die in de kantlijn opereert, die op een ‘andere’, eigenzinnige manier met fotografie bezig is, als op de inhoud van zijn werk”.
Het is voor de allereerste keer dat de vier Belgische Magnumfotografen op één tentoonstelling werk tonen: Carl De Keyzer, Harry Gruyaert, Martine Franck en John Vink.
Ook het begeleidende fotoboek (vormgeving Dooreman & Pieter Willems) met teksten (N/F/E) van Patrick Allegaert, Bart Marius, Yoon Hee Lamot, Kaat De Jonghe en Eric Min is alweer een schot in de roos.
De fotografen:
Filip Claus (Roma: portret van de Romazigeuners in Slovakije)
Carl De Keyzer (Zona, Siberian Prison Camps: de correctionele straf- en werkkampen in het noordwesten van Rusland)
Bieke Depoorter (I am about to Call it a Day: foto’s van slaapplaatsen tijdens haar doortocht in de Verenigde Staten) (laureaat van de Magnum Expression Award 2009)
Tim Dirven (Gheja: psychiatrie in Roemenië)
Martine Franck (Le temps de vieillir: de omgang van verschillende culturen met ouder worden)
Cédric Gerbehaye (Congo in Limbo: een postkoloniale beschaving die nog steeds op zoek is naar een eigen identiteit)
Brigitte Grignet (Palestine. Unfortunately it was Paradise: vrouwen in de Palestijnse samenleving)
Harry Gruyaert (Made in Belgium by Night: het caféleven in België in de jaren 1970 en 1980)
Nick Hannes (De Spaanse Costa’s: toerisme)
Viviane Joakim (Secrets of Souls: kabinetten van psychiaters, psychologen en psychoanalytici)
Gert Jochems (RUS: het postcommunistische Siberië)
Jimmy Kets (Match of the Day: een uitstap van twee voetbalfans naar Manchester United)
Jan Locus (Ex Voto: jaarlijkse bijeenkomst van Koptische tatoeëerders in Egypte)
Jacques Sonck (Archetypes: portretten)
Marie Sordat (Gitans: een persoonlijke getuigenis over een zigeunergemeenschap in het zuiden van Frankrijk)
Bruno Stevens (Land of the Free: een confrontatie tussen de Westerse en Oosterse cultuur)
Dieter Telemans (Skin Deep: portret van albino’s in Tanzania)
Marc Trivier (Photographs: portretten van personen, objecten en plaatsen)
Gaël Turine (Voodoo: getuigen van de voodoocultuur in Benin, Haïti en de Verenigde Staten)
Michel Vanden Eeckhoudt (Zoologies: dieren in gevangenschap)
Stephan Vanfleteren (Etienne: het dagelijks bezoek van Etienne aan het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain)
John Vink (The Quest for Land: de onteigeningsproblematiek die Cambodja sins de jaren 1960 in haar greep houdt).
Dit weekend is het feest bij mijn (tijdelijke) werkgever Het Huis van Alijn. Sinds ongeveer een maand maak ik beschrijvingen van een deel van de familiefilms die er bewaard worden. Erg boeiend werk, want het is een prachtige en zeer gevarieerde collectie…
Maar, feest dus! STUDIO ALIJN, hun jongste creatie, opent op zaterdag 2 en zondag 3 april zijn deuren. STUDIO ALIJN is opgevat als een kenniscentrum over de cultuur van alledag. De museumcollectie, het foto- en filmarchief zijn er voortaan op afspraak digitaal raadpleegbaar. STUDIO ALIJN bevindt zich naast de museumshop, op de Kraanlei 69.
Vanavond, 1 april, wordt ook de fototentoonstelling UIT HET FOTOALBUM, afl.4 TROTS OP MIJN AUTO geopend, met naast een foto waar mijn broer en ik poseren voor de Autobianchi van ons ma, ook nog deze foto van de Citroën DS van ons vader (in totaal zijn er honderden foto’s te zien en geloof me vrij, er zitten prachtexemplaren tussen):
En last but not least, ook het filmproject BYE BYE SUPER 8 van Johan Kramer zal vanavond in première vertoond worden. De Nederlandse filmmaker Johan Kramer maakte 25 portretten van 8-jarigen met de laatste doosjes Kodachrome. Deze portretten worden op 25 projectoren tegelijk geprojecteerd, wat een vrij uniek spektakel oplevert. Op zaterdag en zondag zijn er projecties op vastgelegde tijdstippen (4 x per dag, ondergetekende zal ook enkele projectoren bedienen, als dat maar goed afloopt). Na het weekend kan je de digitale versie van het project nog tot 3 juli bekijken in het museum. Hier zie je een korte impressie van het project in de Kunsthal in Rotterdam:
En een voorstelling van het project door Kramer zelf:
De avond wordt afgesloten met een optreden van de onvolprezen The Antler King, die een still uit één van de familiefilmpjes gebruiken voor de hoes van hun debuutplaat. Allen daarheen, freaks!
Halverwege de jaren ‘90 beslist de Engelse schrijfster/onderzoekster Rachel Polonsky om een paar jaar in Moskou te gaan wonen. Ze neemt haar intrek in een appartementsgebouw in de Romanovlaan, ooit het exclusieve terrein van de sovjetelite. Wanneer ze van een buurman de sleutels krijgt van het voormalige appartement van Vjatsjeslav Molotov, minister van Buitenlandse Zaken onder Jozef Stalin en één van diens meest loyale trawanten, blijkt dat het startschot voor een fascinerende reis doorheen Russische steden en landschappen, die rechtstreeks verband houden met de boeken in Molotovs bibliotheek, en waarvan een deel tot haar grote verbazing nog helemaal intact is.
Molotovs toverlantaarn is dus vooral een reisboek, dat heden met verleden mengt, politiek met poëzie, en de levenswandel van spionnen en machthebbers met die van wetenschappers en revolutionairen. De lezer wordt verondersteld vierhonderd pagina’s bij de les te blijven… Het boek is een intellectuele krachttoer waarin zich een onvergetelijk panorama van Rusland en zijn geschiedenis en cultuur ontvouwt, én bovendien helemaal anders van opzet dan Natasja’s dans van de hand van Brits historicus Orlando Figes, waarin het unieke karakter van de Russische identiteit en cultuur wordt blootgelegd. Bij Polonsky wordt de actuele politiek naadloos verweven met de geschiedenis, met als rode draad de bibliotheek van Molotov én tegelijk ook gedragen door een enorme achtergrondkennis. Interessant is bvb dat hier ook wordt gesproken over de moord op Anna Politkovskaja, de gevangenisstraf van oligarch Michaïl Chodorkovski, de gijzeling in Beslan.
Ze heeft het eveneens over ‘de collectie van Khaldei’. Van fotograaf Yevgeny Khaldei, geboren in een Joodse Oekraïense familie en reeds van kindsbeen af gebeten door fotografie, loopt momenteel een zeer boeiende tentoonstelling in de Brusselse Botanique. In ‘39 kwam Khaldei in dienst van het Sovjet-Russische persagentschap Tass. In opdracht van Stalin maakte hij historische beelden van de Tweede Wereldoorlog. Na 1945 legde hij in opdracht van de communistische partij de Sovjet modelstaat vast op de gevoelige plaat. Zoals Leni Riefenstahl de wens van Hitler verbeeldde, zo vatte Khaldei het communisme zoals Stalin het aan de wereld wilde tonen. Pas sinds het einde van de USSR in 1991 kreeg hij grote bekendheid als fotograaf.
En voor de échte die hards is er ook nog Stalin, het hof van de rode tsaar, de uitmuntende biografie van Iosif Vissarionovitsj Dzjoegasjvili aka Stalin, door de Britse historicus/journalist Simon Sebag Montefiore, een klepper van meer dan 700 bladzijden in piepkleine druk, met een aantal zwart-wit archieffoto’s. Montefiore baseerde zich voor dit kloeke boek op onlangs geopende Sovjetarchieven, talloze interviews met nakomelingen van toenmalige machthebbers en een schat aan gegevens uit memoires, brieven en aantekeningen van zowel Stalin als de mensen rond hem. Tot in het kleinste detail wordt het persoonlijke en politieke leven van Stalin beschreven: van zijn mislukte huwelijk tot zijn identificatie met de tsaren, van zijn minnaressen tot het uitmoorden van de koelakken, de terreur, de kampen. Briljant en meeslepend geschreven, ideaal voor donkere winteravonden…
De afgelopen week stond voor ons in het teken van een uitgebreide trip doorheen de wereld van de hedendaagse kunst.
Zo bijvoorbeeld loopt in het kader van de 150ste geboorteverjaardag van James Ensor (1860-1949) in ING te Brussel een rijk gestoffeerde expo van deze eigenzinnige kunstenaar, getiteld Ensor ontmaskerd. De tekeningen en schilderijen van deze Oostendse schilder doen ons als het ware binnentreden in het creatieve brein van Ensor en dompelen ons onder in zijn buitengewone verbeelding…
In Gent sloegen het Museum voor Schone Kunsten en het S.M.A.K. dan weer de handen in elkaar voor de boeiende Hareng Saur: Ensor en de hedendaagse kunst, een zeer originele en frisse kijk op Ensors oeuvre als tijdloos kunstenaar, waaruit blijkt dat zijn werk ook in de huidige artistieke context zeer actueel blijft. Niet alleen zijn techniek, maar ook zijn onderwerpen zijn verrassend eigentijds, met thema’s als de sociale kritiek, de identificatie met Christus, de massa, de satire en de dood. De tentoonstelling legt verbanden tussen de beeldende wereld van Ensor en die van onder meer Francis Alÿs, Thierry De Cordier, Marlene Dumas, Thomas Hirschhorn, Tomasz Kowalski, Cindy Sherman, Thomas Schütte, Andy Warhol en anderen.
En dan op naar Antwerpen…. nieuwsgierig naar het werk van Michaël Borremans (°1963, Geraardsbergen) in Zeno X Gallery. Deze galerie van Frank Demaegd heeft een neus voor talent en dankt zijn bekendheid aan een vruchtbare samenwerking met kunstenaars zoals Raoul De Keyser en Luc Tuymans. Een 6-tal monumentale werken van Borremans – oorspronkelijk opgeleid als fotograaf, maar sinds midden jaren negentig legt hij zich toe op tekenen en schilderen – zijn er te bewonderen.. We konden alleen maar beginnen dromen van een nieuwe overzichtstentoonstelling van deze boeiende kunstenaar die woont en werkt in Gent.
Het werk van de Duitse Anselm Kiefer (°1945) in het KMSK was uit een ander hout gesneden. Diens monumentale werken vanaf de jaren ’80 tot nu uit de rijke collectie van de Duitse familie Grothe, representatief voor de beeldtaal van Kiefer, doen vaak naar adem happen. Naast de bekendere thema’s in zijn werk zoals de geschiedenis van zijn land, de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog, komen ook zijn belangstelling voor literatuur, religies en mythologie aan bod. In zijn grootse realisaties gebruikt Kiefer materialen zoals as, aarde, ijzer, oxide, glas en hout. Het momenteel leegstaande KMSKA – de renovatie wordt voorbereid – vormt een gedroomd decor voor Kiefers indrukwekkend oeuvre.
Al bij al, laat één ding duidelijk wezen: wij hebben onze tijd niet verloren…….
De herfst van de gotiek! Ontdek twee originele kunstenaars-ondernemers in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten: Lucas Cranach de Oude en Wim Delvoye!
De neogotische toren van Wim Delvoye (1965) prijkt momenteel als blikvanger op het dak van het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten. Deze stalen toren van 17 m hoog en 10 ton zwaar is één van de topstukken van zijn nieuwe tentoonstelling ‘Knockin’ on heaven’s Door’. Daarnaast is er in het PSK eveneens de meesterlijke expositie te zien van het werk van Lucas Cranach de Oudere (1472-1553), algemeen beschouwd als één van de meest veelzijdige Europese schilders van de 16de eeuw.
Aanvankelijk schilderde Cranach religieus geïnspireerde werken. Maar tijdens zijn lange carrière als hofschilder van de Saksische keurvorsten nam hij deel aan de artistieke en politieke projecten van zijn oversten, alsook aan de fundamentele maatschappelijke veranderingen van zijn tijd. Cranach was ook een succesvol zakenman. Zo bijvoorbeeld was zijn rijke productie aan dubbelzinnige voorstellingen van het vrouwelijk naakt bedoeld voor de markt. Ongezien voor zijn tijd was de organisatie en productie van zijn atelier.
Duits curator Guido Messling tekende voor deze eerste grote Cranach-tentoonstelling in de Benelux. Juweeltjes van Cranach, Dürer en Metsys zijn met de grootste zorg uitgekozen en gepresenteerd in een chronologische opstelling. De uitmuntende scenografie van ‘The World of Lucas Cranach’ is ook zéér efficiënt: architecten-scenografen David Van Severen en Kersten Geers opteerden voor een houten decor met vensters, waardoor zij diepte konden creëren binnen de grote zalen van het Paleis voor Schone Kunsten. De kleurrijke Cranach-catalogus verraadt ontegensprekelijk Dooremans meesterhand…. Boeiend allemaal!
De Parijse Fondation Cartier – een prachtig ontwerp van architect Jean Nouvel – pakt uit met een kleine expo Gosse de peintre van ‘Beat’ Takeshi Kitano. Er zijn schilderijen, video’s, installaties, decors, sensationele machinerieën, grappen en grollen te zien, waarbij hij de bezoeker bij de neus neemt , spelletjes speelt, de hedendaagse kunst aan zijn laars lapt. De Japanner Kitano is cineast, komiek, televisiemaker, schrijver, schilder. In het buitenland is hij vooral gekend van zijn films (Hana-bi -1997,Brother – 2000, Zatoichi- 2003, om er maar enkele te noemen), maar in zijn vaderland is hij razend populair als TV komiek. Zo maakte hij eind jaren ’60 als Beat Takeshi deel uit van het comedy-duo The Two Beats, een duo dat vooral bij de Japanse studenten zeer populair was. De bijnaam Beat Takeshi bleef hij sindsdien gebruiken.
Gosse de peintre toont Kitano’s fascinatie en nostalgie naar de kindertijd, en heeft dan ook een sterk autobiografische dimensie. De museumruimte wordt als het ware omgevormd tot een lunapark waar popcultuur, satire, het imaginaire, traditie, schoonheid en kitsch samensmelten tot een kolkende en levenslustige brij, waarbij het publiek wordt aangezet tot participeren. Je wordt meegenomen in zijn verhaal over het uitsterven van dinosaurussen (ze verdwenen waarschijnlijk ten gevolge van excessief rookgedrag…), van vissen die overheerlijke sushi’s in hun ingewanden meevoeren, en nog zo van die grollen. ‘Avec cette exposition, j’ai sans doute voulu donner une autre définition au mot ‘art’ qui soit moins conventionnelle, moins snob, plus décontractée et accessible à tous’ zegt hij erover.
Kitano’s schilderijen, zeer figuratief en narratief weliswaar, konden ons niet echt bekoren. Kitano zegt zelf ‘zondagsschilder’ te willen zijn, en zijn stijl verraadt dat ook. Kleurrijk en naïef, but not really our cup of tea… Hilarisch zijn dan weer de video’s van komische TV shows, met Kitano in zijn ontelbare vermommingen. Kortom, deze expo is een atelier voor groot en klein, en alleen al de prachtige groene locatie vlakbij het cimetière Montparnasse (waar o.a. Gainsbourg, Beckett, Baudelaire en de Beauvoir rusten) en de onvervalste grandeur van de Brasserie La Coupole is een bezoekje waard!
Met Lucian Freud, L’atelier haalt het Centre Pompidou opnieuw een grote klepper in huis. Vorig jaar nog ging zijn Big Sue voor maar liefst 21,7 miljoen euro onder de hamer (en jawel de Rus Roman Abramovich zat er voor iets tussen), een recordbedrag voor werk van een levend artiest. Lucian Freud, 88 en kleinzoon van, wordt dan ook vaak de grootste hedendaagse Britse kunstenaar genoemd sinds de dood van Francis Bacon, met wie hij jarenlang bevriend was en ondermeer de ‘London School’ vormde.
Met een scherpe blik maakt de Duits/Britse schilder (°Berlijn 1922 – Britse nationaliteit in ’39) zeer persoonlijke, realistische en niets verhullende portretten op groot formaat. Hij schildert naar levend model, of kijkt door het raam naar zijn veranderende tuin, of schildert zijn zelfportret in de spiegel. Hij beeldt vooral mensen uit zijn directe omgeving af: vrienden, familie, kinderen, minnaressen, collega’s. Zijn grote voorbeelden zijn meesters zoals John Constable en Frans Hals.
Nog tot 27 juni loopt er in het Gentse Museum voor Schone Kunsten een unieke retrospectieve van het werk van kunstschilder/tekenaar/illustrator Gustave Van de Woestyne, die omschreven wordt als één van de meest oorspronkelijke kunstenaars uit de Belgische kunstgeschiedenis. Gustave Van de Woestyne, broer van schrijver Karel Van de Woestijne (die zijn naam ‘vervlaamste’), werd in zijn geboortestad Gent slechts één keer in ’49, herdacht met een tentoonstelling in het MSK, en dat twee jaar na zijn overlijden. Meer dan een halve eeuw later valt hem nu eindelijk in datzelfde museum de eer te beurt die hij verdient, en dit met een schitterend overzicht van zijn omvattende oeuvre, dat opvallend modern en fris oogt.
Gustave Van de Woestyne gaf een eigenzinnige interpretatie aan het symbolisme en het expressionisme. In de tentoonstelling passeren chronologisch en zeer gedetailleerd de verschillende fasen in zijn werk de revue: het symbolistische werk uit de Latemse en Leuvense tijd (de boerenportretten, religieuze taferelen,…), de Engelse toets tijdens de Eerste Wereldoorlog, het expressionistische werk van de jaren 1920-1930, en het latere oeuvre in de geest van het nieuwe realisme. Er is een voortreffelijke catalogus beschikbaar, uitgegeven door het Mercatorfonds.
In het Brusselse museum voor Schone Kunsten loopt terzelfdertijd een expositie over het Symbolisme in België, waarin vooral het Gesamtkunstwerk en het Brusselse fin de siècle centraal staan. Naast werken van Félicien Rops (van wiens werk we gulzig konden proeven tijdens een koude januarinamiddag in Namen), Khnopff, Spilliaert, Minne en vele anderen, vallen hier ook een paar werken van Van de Woestyne te bekijken. Deze expo is vooral een illustratie van het door curator Michel Draguet in 2005 gepubliceerde essay Le Symbolisme en Belgique, en geeft een eerder rommelige en oninteressante indruk. Heel wat grote namen werden op een symbolistisch hoopje gegooid en voor ons was alle betekenis en zingeving vér zoek. Diametraal tegengesteld althans aan de sobere, ingetogen verzameling meesterwerken van stadsgenoot Gustave Van de Woestyne. Het Gentse Museum voor Schone Kunsten steekt met deze voortreffelijke tentoonstelling zijn Brusselse evenknie ruimschoots naar de kroon…
Recent Comments